Hypoglycemie

Een te laag bloedsuikergehalte wordt aangeduid als hypoglycemie. Dit kent zijn oorsprong uit het Latijn (Hypo = te laag) en Glycemie is de samentrekking van glucose en het Latijnse haem (bloed). We spreken van een te lage bloedsuikerspiegel wanneer de waarde onder de 60 mg/dl (3,5 mmol/l) zit.

Normaal gesproken spreken we over een hypo bij een waarde van lager dan 60 mg/dl. Maar een te laag bloedsuikergehalte is persoonsgebonden. De ene persoon ervaart een hypo rond 65 mg/dl en een andere bij 55 mg/dl. Het kan zelfs zijn dat mensen het gevoel van hypo krijgen bij een glucosewaarden tussen 80 mg/dl en 100mg/dl.

Dit zie je vooral bij mensen die een lange tijd hoge bloedglucosewaarden hebben gehad en dus slecht geregeld zijn. Dat noemen we pseudohypoglycemie of een hypogevoel.

\"bloedsuikerwaardenAls je bloedsuiker een langere tijd aan de hoge kant is geweest, dan kan het zijn dat je lichaam ‘in de war’ is. Je lichaam is dan gewend geraakt aan de hogere waardes, en vervolgens reageert je lichaam bij normale waardes alsof het bloedsuiker te laag is.

Je lichaam kan bijvoorbeeld een langere tijd te hoge waardes hebben gehad in de periode voorafgaand aan de diagnose diabetes. Normale waardes lijken nu te laag te zijn, en daarom denkt je lichaam dat het een hypo heeft. Ook een snelle daling van de glucose kan een dergelijk gevoel veroorzaken.

Oorzaken lage bloedsuiker

Hypoglycemie kan verschillende oorzaken hebben:

  • Onvoldoende koolhydraten gegeten
  • Een maaltijd overgeslagen
  • Te veel insuline ingespoten of te veel tabletten ingenomen
  • Te veel tijd tussen inspuiting en maaltijd
  • Meer lichaamsbeweging dan gewoonlijk (sporten, schoonmaken, wandelen)
  • Warm weer, sauna
  • Te grote alcoholinname zonder gelijktijdig gebruik van koolhydraten

Symptomen lage bloedsuikerspiegel

Wanneer er sprake is van een lage bloedsuiker kunnen de onderstaande klachten optreden. Wees hier alert op wanneer je diabetespatiënt bent.

  • honger
  • zweten
  • hartkloppingen
  • gapen
  • duizeligheid
  • verwardheid
  • beven
  • rusteloosheid
  • tintelingen in handen, voeten of lippen
  • wazig of dubbelzien
  • hoofdpijn
  • een wisselend humeur

Als je glucosespiegel extreem laag is kunnen er nog meer klachten optreden. Symptomen van een ernstig verlaagde bloedsuiker zijn

  • sufheid, bewustzijnsverlies en uiteindelijk coma. Deze verschijnselen komen vrijwel alleen voor bij diabetespatiënten die te veel insulinespuiten.

Wat moet je doen?

Als uw glycemie (de suikerwaarde in uw bloed) lager is dan 60mg/dl:

  • Drink een half glas cola ofwel
  • Neem 10 g druivensuiker in (3 à 4 klontjes) ofwel
  • Neem 2 klontjes opgeloste gewone suiker in.
  • Wacht 15 minuten en meet opnieuw

Is uw glycemie nog lager dan 60mg/dl, herhaal dan de procedure.

Wanneer u tussen 60 en 80mg/dl staat en de volgende maaltijd is binnen het uur:

  • Doet u geen activiteit, dan hoeft u niets te eten.
  • Doet u wel een activiteit, neem dan een vitabiskoek.

De volgende maaltijd duurt nog langer dan een uur.

  • Neem dan een vitabiskoek of een boterham.

Wanneer u boven de 80mg/dl staat, hoeft u niets meer te eten.

Hyperglycemie

Een te hoog bloedsuikergehalte wordt aangeduid als hyperglycemie. Bij een hyperglycemie is er een probleem in het menselijk lichaam met de glucosehuishouding. Er is te weinig aan insuline aanwezig of de aanwezige insuline kan niet effectief werken, waardoor de glucose zich gaat ophopen in het bloed en er een hoge glucosewaarde ontstaat.

De cellen in het lichaam vragen om energie en zenden daarom signalen naar de lever om suiker (glucose) vrij te geven. Als op dat ogenblik niet wordt ingegrepen, gaat deze verhoging van bloedsuiker altijd verder in een versneld tempo, met alsmaar verdere stijging van de glycemie tot gevolg.

We spreken van hyperglycemie wanneer de bloedsuikerwaarden boven de 250 mg/dl komen. Wanneer dit langdurig boven de 250 mg/dl blijft kan dit voor ernstige complicaties zorgen.

\"bloedprikken

Oorzaken hoog bloedsuiker

Een te hoog glucosegehalte in het bloed kan meerdere oorzaken hebben. Hieronder staan de meest voorkomende oorzaken bij een hyper:

  • Maaltijd met te veel koolhydraten.
  • Sterk gesuikerde voeding.
  • Onvoldoende insuline ingespoten of vergeten in te spuiten.
  • Stress, angst.
  • Koorts en ziekte, heelkundige ingreep.
  • Inname van bepaalde geneesmiddelen die bloedsuikerverhogend werken bv. cortisone.
  • Verminderde lichaamsbeweging.
  • Technisch probleem met pen, insuline, meter, insulinepomp

Symptomen hyperglycemie

De verschijnselen van een hyperglycemie zijn:

  • De overtollige suiker gaat veel water aantrekken. Hierdoor gaat u overvloedig plassen.
  • Dit vochtverlies veroorzaakt veel dorst en een droge tong.
  • Bij langdurige hyperglycemie geraken de cellen niet meer aan de nodige suiker en moet het lichaam gebruik maken van een andere energiebron namelijk de vetreserve. Als uw cellen vetten gaan verbranden, dan vermagert u.
  • Vetverbranding in het lichaam geeft afvalproducten in het bloed: ketonen. Deze ketonen stapelen op in het bloed en kunnen het lichaam ziek maken. U kan last krijgen van buikpijn, misselijkheid, braken en/ of sufheid. Deze situatie kan voorkomen als u type 1 diabetes hebt.
  • U bent moe en suf omdat uw lichaam geen energie krijgt van de ingenomen suiker, die blijft immers in het bloed \’hangen\’ en wordt uitgewassen door de nieren. U geraakt uitgeput en u kunt na enkele dagen zelfs in coma raken

Ongeveer 50% van de mensen met diabetes type 2 vertoont echter geen symptomen.

Wat kun je er tegen doen?

  1. Drink veel water.
  2. Controleer regelmatig zelf uw bloedsuiker.
  3. Gebruikt uw insuline, spuit de insuline dan in volgens aanpassingschema.
  4. Gebruikt u medicatie, neem dan bij continu stijgende bloedsuikers contact op met de huisarts. Bij ziekte, misselijkheid, braken, moet u uw medicatie verder innemen. Als de bloedsuiker hoog blijft, neem dan contact op met uw huisarts.
  5. Neem contact op met uw huisarts of de diabetesverpleegkundige bij aanhoudende hoge suikers.
  6. Spoor de oorzaak op en probeer die aan te pakken

Ketoacidose

Bij personen met diabetes type 1 is er vooral gevaar voor ketoacidose. Bij dit proces komen er giftige stoffen, ‘ketonen’ vrij, die de zuurtegraad van het bloed verhogen en zo tot celbeschadiging kunnen leiden en coma. De adem kan hierdoor sterk naar aceton gaan ruiken.

Ketonen zijn opspoorbaar in de urine of in het bloed met zogenaamde teststrips. Symptomen van ketoacidose zijn: braken, algemeen zwaktegevoel en slaperigheid, wazig zicht, maagklachten, adem die naar appeltjes ruikt, gevoel van ademnood en diepe ademhaling. Verwittig steeds onmiddellijk je arts bij dergelijke symptomen.

Bloedsuikerwaarden

Diabetes is een chronische aandoening waarbij het bloedsuikergehalte verhoogd is. Een verhoogde bloedsuikerspiegel kan twee oorzaken hebben: ofwel maakt het menselijk lichaam onvoldoende insuline aan, ofwel is de geproduceerde insuline onvoldoende werkzaam in het lichaam. In beide gevallen kunnen de cellen onvoldoende suiker (glucose) opnemen, waardoor het zich ophoopt in het bloed. Hierdoor stijgt de bloedsuikerspiegel. Wanneer dit structureel is noemen we deze situatie diabetes mellitus of suikerziekte.

We maken een onderscheid tussen diabetes type 1 en type 2. Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte waarbij het het afweersysteem zich vergist. Normaal gesproken ruimt het afweersysteem alleen ziektes op om het lichaam te beschermen.

Maar bij sommige mensen maakt het afweersysteem de cellen kapot die verantwoordelijk zijn voor de aanmaak van insuline, in de alvleesklier. We spreken dan van diabetes type 1. Zonder de stof insuline kun je niet leven, want die regelt je bloedsuiker. Ongeveer 10% van de patiënten heeft type 1 (bron).

Bij diabetes type 2 (ouderdomssuiker in volksmond genoemd) reageert het lichaam niet meer goed op insuline. Dat is het hormoon dat de glucosespiegel regelt. De insuline is als het ware onzichtbaar, en kan zijn werk niet doen. Daardoor blijft er te veel glucose in je bloed zitten. Eerst maakt het lichaam extra insuline aan, maar na verloop van tijd steeds minder.

Normale bloedsuikerwaarden

Bij gezonde personen worden vaak de onderstaande waarden gehanteerd waaraan je bloedsuikerspiegel moet voldoen.

TOTAAL GLUCOSEGEHALTE HET GLUCOSEGEHALTE IS
lager dan 72 mg/dl te laag
72 – 100 mg/dl normaal
100 – 124 mg/dl licht verhoogd
hoger dan 124 mg/dl sterk verhoogd

Bij patiënten met diabetes type 1 is het van belang dat u zo normaal mogelijke bloedsuikerwaarden heeft. Voor mensen met diabetes gelden meestal de onderstaande streefwaarden:

  • ’s Ochtends voor het eten: tussen de 90 en 130 mg/dl (nuchtere bloedsuiker).
  • 2 uur na een maaltijd: onder de 180 mg/dl.

Gedurende de dag schommelen de waarden maar het is van belang om ze tussen de 72 en 180 mg/dl te houden als patiënt.

\"bloedsuikerwaarden\"

Te hoge bloedsuiker

Bij mensen met diabetes kan de bloedsuikerspiegel na het eten gemakkelijk stijgen tot wel 12 of 15 mmol/l.  1,5 tot 2 uur na de maaltijd is de bloedsuikerwaarde op zijn hoogst.

De glucosespiegel verandert echter niet alleen door eten en drinken, maar bijvoorbeeld ook door emoties, medicijnen (zoals corticosteroïden), ziekten, beweging, stress en ontspanning.

De medische term voor een te hoge bloedsuikerwaarde heet hyperglykemie (‘hyper’). Niet iedereen merkt er iets van bij een hoge bloedsuikerwaarde. Maar een symptoom van een hoge waarde is dat je meer dorst heeft en/of veel moet plassen.

Als het bloedsuikergehalte voor een langere periode hoog blijft, kun je ook last hebben van moeheid, jeuk en infecties. Bij een erg hoge bloedsuiker kun je last krijgen van sufheid en braken.

Als de hyper steeds erger wordt, kun je flauwvallen of zelfs in coma raken. Bij een heel ernstige hyper heb je een diepe ademhaling en je adem kan naar aceton ruiken. Bel dan meteen 112!

Te lage bloedsuiker

Als je bloedsuikerspiegel onder de 4 mmol/l komt, heb je een hypo. Als je bloedsuiker heel erg laag is, word je suf. Je kunt zelfs je bewustzijn verliezen. Een hypo gaat over als je snel iets zoets eet of drinkt (niet light) waar suikers in zitten. Bijvoorbeeld zes tot acht tabletten druivensuiker of een Liga koek.

Zorg dus dat je altijd druivensuiker of een suikerdrankje bij je hebt. Duurt het nog een uur voordat je een maaltijd hebt? Eet dan alvast een boterham, wat biscuitjes of fruit.